Uszczelnianie złączy kołnierzowych

Najważniejsze informacje

• Uszczelniacze anaerobowe są przeznaczone przede wszystkim do sztywnych, ściśle dopasowanych kołnierzy metalowych.
• Silikony RTV dobrze odpowiadają zastosowaniom wymagającym większej elastyczności, np. przy cienkich lub tłoczonych kołnierzach.
• Przy wyborze trzeba sprawdzić m.in. wielkość szczeliny, temperaturę, medium robocze i materiał powierzchni.
• Technologia anaerobowa utwardza się po zamknięciu produktu między powierzchniami metalowymi, gdy dostęp tlenu zostaje ograniczony, a materiał ma kontakt z odpowiednimi jonami metalu.
• Aktywator nie jest wymagany przy każdym zastosowaniu – jego użycie powinno wynikać z karty technicznej danego preparatu i warunków aplikacji.
• Jeden preparat może pasować do wielu kształtów kołnierzy, ale nie oznacza to, że jest odpowiedni do każdego rodzaju złącza.

Uszczelnianie złączy kołnierzowych – jakie rozwiązania znajdziesz w MELKIB?

Płynna uszczelka jest aplikowana bezpośrednio na jedną z łączonych powierzchni, a po montażu wypełnia nierówności pomiędzy elementami. Pozwala dzięki temu stworzyć ciągłą warstwę uszczelniającą dopasowaną do kształtu danego kołnierza.

W zależności od konstrukcji połączenia stosuje się różne technologie. Anaerobowe uszczelniacze kołnierzowe są dobierane przede wszystkim do sztywnych, obrabianych powierzchni metalowych o niewielkich szczelinach. Po zamknięciu pomiędzy odpowiednimi powierzchniami metalowymi, przy ograniczonym dostępie tlenu i kontakcie z jonami metalu, rozpoczyna się reakcja utwardzania.

Silikony RTV wykorzystuje się przede wszystkim wtedy, gdy połączenie wymaga większej elastyczności lub kołnierz może nieznacznie pracować podczas eksploatacji. Sprawdzają się również w rozwiązaniach, w których trzeba wypełnić większe nierówności niż w przypadku typowego, dokładnie obrobionego kołnierza.

Nie należy jednak traktować tego podziału jako jedynego kryterium wyboru. Ostateczne zastosowanie zawsze trzeba zweryfikować w dokumentacji technicznej konkretnego preparatu.

Uszczelniacz do metalu – kiedy wybrać technologię anaerobową?

Anaerobowe płynne uszczelki Loctite są przeznaczone przede wszystkim do sztywnych kołnierzy wykonanych z metalu, np. aluminium, stali czy żeliwa – zależnie od specyfikacji wybranego preparatu.

Dobrym przykładem jest LOCTITE 518, czyli półelastyczny produkt ogólnego zastosowania przeznaczony do sztywnych kołnierzy metalowych. Może dopasowywać się do drobnych nierówności powierzchni i tolerować niewielkie pozostałości zanieczyszczeń po prawidłowym przygotowaniu złącza.

Technologii anaerobowej nie należy jednak utożsamiać ze sztywną warstwą uszczelnienia. LOCTITE 5188 jest przykładem wysokoelastycznego preparatu anaerobowego, który nadal pozostaje rozwiązaniem przeznaczonym do sztywnych kołnierzy metalowych.

Przy wyborze liczy się więc konstrukcja samego złącza, a nie wyłącznie określenie uszczelniacza jako „elastycznego” lub „sztywnego”.

Produkt do uszczelniania – jakie parametry sprawdzić przed wyborem?

Dobór warto rozpocząć od określenia rodzaju kołnierza. Sztywna, precyzyjnie obrobiona powierzchnia metalowa stawia inne wymagania niż cienki kołnierz tłoczony, który może nieznacznie odkształcać się podczas pracy.

Kolejne kryteria to:

• wielkość szczeliny pomiędzy powierzchniami,
• temperatura pracy urządzenia,
• rodzaj medium pozostającego w kontakcie z uszczelnieniem,
• materiał obu powierzchni,
• wymagany czas montażu,
• możliwość ruchu lub odkształcania złącza,
• przewidywany sposób późniejszego demontażu.

Szczególnie istotne jest medium robocze. Kontakt z olejem, wodą, glikolem, paliwem czy określonymi chemikaliami może wymagać zastosowania preparatu o innym profilu odporności. Nie należy więc zakładać, że każdy preparat kołnierzowy będzie miał taką samą odporność chemiczną.

Jak wielkość szczeliny wpływa na wybór płynnej uszczelki?

Uszczelniacze anaerobowe najlepiej odpowiadają dokładnie dopasowanym powierzchniom o relatywnie niewielkiej szczelinie. Przykładowo LOCTITE 518 jest przeznaczony do sztywnych kołnierzy metalowych i wypełnia szczeliny do 0,25 mm.

Silikony mogą pracować przy większych nierównościach. Przykładem jest LOCTITE SI 5920, czyli wysokotemperaturowy silikon przeznaczony do elastycznych kołnierzy.

Nie warto jednak wybierać preparatu na podstawie samej deklarowanej maksymalnej szczeliny. Równie ważne pozostają temperatura, rodzaj podłoża i medium.

Dlaczego czas montażu może mieć znaczenie?

Nie wszystkie preparaty utwardzają się z taką samą szybkością. Przy dużych elementach korzystne może być rozwiązanie dające więcej czasu na prawidłowe ustawienie i skręcenie całego zespołu.

LOCTITE 573 jest przykładem wolniej utwardzającego się preparatu przeznaczonego do obrabianych, sztywnych kołnierzy metalowych. Może więc odpowiadać zastosowaniom, w których sam proces montażu wymaga więcej czasu.

Zabezpieczenia połączeń kołnierzowych – czym różnią się produkty Loctite?

W tej samej kategorii znajdują się preparaty odpowiadające różnym konstrukcjom i warunkom eksploatacji. Warto więc porównywać je według zastosowania, a nie wyłącznie koloru, pojemności czy konsystencji.

Ta tabela nie zastępuje karty technicznej. Szczególnie przy wymagających aplikacjach należy sprawdzić zakres temperatur, odporność na konkretne medium, dopuszczalną szczelinę i wymagania dotyczące utwardzania.

Uszczelnienie powierzchni – jak przygotować kołnierz przed aplikacją?

Prawidłowe przygotowanie podłoża ma bezpośredni wpływ na działanie preparatu. Powierzchnie powinny być odpowiednio oczyszczone, a sposób przygotowania należy dopasować do rodzaju uszczelniacza i zaleceń producenta.

Pozostałości starej uszczelki można usuwać przy pomocy preparatu LOCTITE SF 7200, przeznaczonego do usuwania materiałów uszczelniających z metalowych powierzchni.

Po usunięciu pozostałości powierzchnię można oczyścić i odtłuścić preparatem LOCTITE SF 7063. Przed aplikacją należy pozwolić środkowi czyszczącemu odparować zgodnie z zaleceniami producenta.

W przypadku wybranych produktów anaerobowych może być również stosowany LOCTITE SF 7649. Aktywator może być pomocny m.in. na powierzchniach pasywnych, przy większych szczelinach lub wtedy, gdy niska temperatura czy inne warunki powodują zbyt wolne utwardzanie. Nie jest jednak obowiązkowym dodatkiem do każdego preparatu, dlatego konieczność jego użycia trzeba sprawdzić w karcie technicznej właściwego uszczelniacza.

Czy płynna uszczelka zastępuje tradycyjną uszczelkę płaską?

W wielu konstrukcjach preparaty formowane bezpośrednio pomiędzy powierzchniami mogą zastępować oddzielnie wycinaną uszczelkę. Wypełniają nierówności powierzchni i nie wymagają magazynowania osobnego formatu dla każdego kształtu kołnierza.

Nie oznacza to jednak, że tradycyjna uszczelka płaska jest zawsze rozwiązaniem gorszym lub zbędnym. Rodzaj uszczelnienia powinien wynikać z konstrukcji urządzenia i zaleceń jego producenta.

W kategorii znajduje się również LOCTITE MR 5922, przeznaczony do zastosowań związanych z tradycyjnymi uszczelkami wycinanymi, co dodatkowo pokazuje, że obie technologie mogą mieć swoje właściwe zastosowania.

FAQ

Czy nadmiar preparatu anaerobowego poza złączem również się utwardzi?

Nadmiar produktu wystawiony na działanie powietrza zwykle pozostaje nieutwardzony, ponieważ obecność tlenu hamuje reakcję anaerobową. Utwardzanie zachodzi przede wszystkim w zamkniętej szczelinie pomiędzy odpowiednimi powierzchniami metalowymi, przy ograniczonym dostępie tlenu i kontakcie z jonami metalu.

Czy można nakładać nowy preparat na pozostałości starej uszczelki?

Nie powinno się zakładać, że stare pozostałości stworzą właściwe podłoże pod nową warstwę. Powierzchnię należy przygotować zgodnie z instrukcją używanego produktu, usuwając materiały mogące pogorszyć kontakt uszczelniacza z kołnierzem.

Czy aktywator może zastąpić odtłuszczenie powierzchni?

Nie. Aktywator służy do wspomagania procesu utwardzania wybranych produktów anaerobowych, natomiast oczyszczenie powierzchni jest osobnym etapem przygotowania złącza.

Czy każdy silikon RTV nadaje się do wysokiej temperatury?

Nie. Maksymalny zakres temperatury jest cechą konkretnej formulacji. Jeśli złącze pracuje w podwyższonej temperaturze, trzeba wybrać silikon wyraźnie przeznaczony do takich warunków i sprawdzić wartości w jego karcie technicznej.