Montaż bez wiercenia? Sprawdź, gdzie ACXplus zastępuje łączenia mechaniczne

Najważniejsze wnioski

• tesa® ACXplus wykorzystuje lepkosprężysty rdzeń akrylowy, który rozprasza obciążenia i kompensuje różnice rozszerzalności cieplnej łączonych elementów.
• 704x jest rodziną nastawioną na trwały montaż wewnętrzny, 705x na połączenia transparentne, 706x na podłoża trudne do klejenia, a 707x na wymagające połączenia wewnętrzne i zewnętrzne.
• Seria 707x wyróżnia się odpornością na wstrząs temperaturowy do -40°C; dla zastosowań zewnętrznych tesa rekomenduje odpowiednie przygotowanie powierzchni z użyciem Adhesion Promoter.
• Multi Purpose obejmuje obecnie m.in. przezroczyste 7254/7255, szare 7272/7273/7274 oraz czarną 7283 do wielu zastosowań, w tym trudniejszych podłoży o niskiej energii powierzchniowej.
• flameXtinct 45063 jest taśmą trudnopalną o grubości 800 µm, zgodną m.in. z FAR 25.853(a), Appendix F, Part I oraz UL 94 V-2.
• ACXplus i 3M VHB należą do tej samej kategorii wysokowydajnych akrylowych taśm montażowych, ale nie należy dobierać ich jako prostych zamienników „1:1” bez analizy podłoża, obciążeń i środowiska.

Na czym polega technologia tesa® ACXplus?

W klasycznej cienkiej taśmie dwustronnej klej jest nanoszony na osobny nośnik. W rodzinie ACXplus zasadniczą rolę pełni gruby, lepkosprężysty rdzeń akrylowy. Dzięki temu taśma może jednocześnie zapewniać przyczepność i przejmować część odkształceń występujących pomiędzy łączonymi materiałami.

tesa wskazuje dwie szczególnie ważne cechy tej technologii:

• rozpraszanie obciążeń statycznych i dynamicznych na powierzchni połączenia,
• kompensację wydłużeń termicznych elementów wykonanych z różnych materiałów.

W praktyce pozwala to projektować ukryte połączenia metalu, szkła, tworzyw i innych materiałów bez punktowego koncentrowania sił wokół śruby czy nitu. Nie oznacza to jednak, że każdą śrubę lub spoinę można automatycznie zastąpić taśmą. Nośność połączenia zależy od geometrii, podłoża, obciążenia, temperatury, środowiska i przygotowania powierzchni.

Serie tesa® ACXplus – czym różnią się 704x, 705x, 706x i 707x?

Zamiast porównywać całe rodziny jedną wartością temperatury lub przyczepności, lepiej najpierw określić ich główne zadanie. Parametry techniczne, grubość i przyczepność trzeba później sprawdzić dla konkretnego numeru produktu.

tesa® ACXplus 704x – szara lub biała seria do montażu wewnętrznego

Seria 704x wykorzystuje wypełniany rdzeń akrylowy. Aktualne portfolio obejmuje m.in. warianty 7042 o grubości 500 µm, 7043 – 640 µm, 7044 – 1000 µm, 7046 – 1500 µm oraz 7048 – 2000 µm.

tesa opisuje tę rodzinę jako wysokowydajną taśmę do trwałego montażu wewnętrznego. Przykładowe zastosowania obejmują montaż mebli, paneli dotykowych, elementów dekoracyjnych oraz połączenia typu flush design, w tym szkło–metal.

tesa® ACXplus 705x – transparentne połączenia szkła i akrylu

Seria 705x jest przeznaczona do połączeń, w których ważna jest przezroczystość. Produkty takie jak 7054 (500 µm), 7055 (1000 µm) czy 7058 (2000 µm) są stosowane do szkła, akrylu oraz innych transparentnych i półtransparentnych elementów.

Nie należy jednak zakładać, że wszystkie warianty 705x mają identyczny zakres zastosowań. Aktualne strony tesa różnicują przeznaczenie poszczególnych produktów, a dla trwałych zewnętrznych połączeń o wymaganiach nośnych producent kieruje przede wszystkim do rodziny 707x.

tesa® ACXplus 706x – wysoka przyczepność do trudnych podłoży

706x jest rodziną zaprojektowaną do materiałów określanych przez tesa jako hard-to-bond, w tym części tworzyw sztucznych i powierzchni malowanych proszkowo. Producent podkreśla również odporność na migrację plastyfikatorów.

Przykładowo ACXplus 7063 ma grubość 800 µm, a 7065 – 1200 µm. Oba warianty są obecnie dostępne również w ofercie Melkib w kilku szerokościach.

tesa® ACXplus 707x – High Resistance do wymagających aplikacji zewnętrznych

Rodzina 707x jest przeznaczona do trwałego montażu wewnętrznego i zewnętrznego. Jej lepkosprężysty rdzeń kompensuje wydłużenia termiczne łączonych części, a producent wskazuje odporność na wstrząs temperaturowy do -40°C.

Przykładowe warianty obejmują 7072 (500 µm), 7074 (1000 µm), 7076 (1500 µm), 7078 (2000 µm) oraz grubsze odmiany. W zastosowaniach zewnętrznych tesa rekomenduje przygotowanie powierzchni odpowiednim Adhesion Promoter, aby poprawić przyczepność i długotrwałą odporność połączenia na wpływy środowiskowe.

tesa® flameXtinct 4506x – gdy aplikacja ma wymagania dotyczące palności

flameXtinct 4506x jest rodziną białych taśm z rdzeniem akrylowym przeznaczoną do zastosowań, w których wymagana jest odporność na zapłon lub ograniczenie rozprzestrzeniania płomienia.

Dla tesa flameXtinct 45063 producent podaje grubość 800 µm oraz zgodność z FAR 25.853(a), Appendix F, Part I i UL 94 V-2. Produkt jest bezhalogenowy, a jego deklarowana odporność temperaturowa wynosi 200°C krótkotrwale i 100°C długotrwale. Wymagania dotyczące konkretnej aplikacji należy jednak potwierdzić w jej dokumentacji i wymaganiach branżowych.

ACXplus Multi Purpose (MP) – uproszczony dobór do wielu zastosowań

Linia MP została przygotowana dla szerokiego zakresu zastosowań i kanału dystrybucyjnego. Aktualne portfolio obejmuje kilka różnych konstrukcji:

• 7254 MP – 500 µm i 7255 MP – 1000 µm: warianty przezroczyste, szczególnie do szkła, akrylu oraz innych materiałów transparentnych i półtransparentnych,
• 7272 MP – 640 µm, 7273 MP – 800 µm i 7274 MP – 1100 µm: szare taśmy z piankowym rdzeniem akrylowym do zastosowań ogólnych,
• 7283 MP – 800 µm: czarna taśma piankowa, przeznaczona m.in. do emblematów, dekorów, oznakowania oraz podłoży o niskiej energii powierzchniowej, np. PE.

Także w serii MP tesa zaleca potraktowanie przygotowania powierzchni jako części procesu, a rodzaj Adhesion Promoter dobrać do konkretnego podłoża i warunków pracy.

tesa® ACXplus a 3M™ VHB™ – ta sama kategoria, nie prosty zamiennik

3M wprowadził rodzinę VHB jako wysokowytrzymałe akrylowe taśmy piankowe wykorzystywane m.in. zamiast nitów, spawów i śrub. Podobnie jak ACXplus, taśmy VHB rozkładają obciążenie na powierzchni złącza i wykorzystują lepkosprężyste właściwości akrylu.

Z punktu widzenia projektowego obie rodziny należą więc do podobnej klasy technologii: trwałe, dwustronne taśmy akrylowe do wymagających połączeń montażowych. Nie oznacza to jednak prostego przelicznika „produkt tesa X = produkt 3M Y”.

Kiedy potrzebny jest tesa® Adhesion Promoter?

Primer nie powinien być traktowany jako „opcjonalny dodatek do każdej taśmy” ani jako produkt używany automatycznie. Jego zadaniem jest poprawa przyczepności do określonych podłoży i zwiększenie bezpieczeństwa procesu w wymagających warunkach.

tesa szczególnie często rekomenduje Adhesion Promoter dla rodziny ACXplus, a w zastosowaniach zewnętrznych z 707x wprost wskazuje przygotowanie powierzchni promotorem jako element poprawiający przyczepność i długotrwałą odporność.

tesa® 60150 Adhesion Promoter Universal

60150 jest uniwersalnym promotorem przeznaczonym m.in. do PVC, PP/EPDM, ABS, cynku, stali i aluminium. Zawiera znacznik UV, dzięki czemu można kontrolować obecność warstwy primera podczas procesu.

tesa® 60151 Adhesion Promoter Glass

60151 jest przezroczystym promotorem przeznaczonym do trwałego klejenia na szkle. Producent zaznacza, że nie jest zalecany do szkła lakierowanego ani pokrytego folią.

tesa® 60153 Adhesion Promoter Fast Cure

60153 jest szybko utwardzającym promotorem przeznaczonym do różnych tworzyw i metali, m.in. PP/EPDM, PE, ABS, PU, PBT i aluminium. Także ten wariant ma znacznik UV ułatwiający kontrolę procesu.

Rzeczywiste wdrożenie ACXplus – 10 000 paneli szklanych w Rijksmuseum Schiphol

Dobrym przykładem pokazującym możliwości technologii ACXplus jest projekt szklanego pawilonu Rijksmuseum na lotnisku Schiphol w Amsterdamie. tesa opisuje konstrukcję o powierzchni około 2200 m², zbudowaną z 10 000 paneli szklanych połączonych z użyciem ACXplus.

W projekcie istotne były trzy cechy technologii:

• niewidoczne połączenie pozwalające uzyskać czystą wizualnie konstrukcję ze szkła,
• lepkosprężystość kompensująca różnice odkształceń i pomagająca rozpraszać naprężenia,
• proces opracowany i zweryfikowany dla konkretnej geometrii oraz rzeczywistych elementów.

Ten przykład nie oznacza, że każda elewacja może być wykonana wyłącznie na taśmie. Sam producent podkreśla, że możliwość zastosowania zależy od sił działających na konkretną konstrukcję. Projekt fasady lub elementu budowlanego wymaga obliczeń, badań i zgodności z wymaganiami systemowymi.

Gdzie tesa® ACXplus sprawdza się w praktyce?

Aktualne materiały tesa pokazują szeroki zakres zastosowań, ale właściwą rodzinę trzeba dobierać do warunków:

• elementy dekoracyjne, profile i panele – gdy zależy na niewidocznym mocowaniu i równomiernym rozkładzie naprężeń,
• szkło i tworzywa transparentne – z użyciem odpowiednich wariantów transparentnych,
• powierzchnie malowane proszkowo i wybrane tworzywa – z rodzinami High Adhesion 706x lub odpowiednimi produktami MP,
• elementy zewnętrzne – przede wszystkim seria High Resistance 707x wraz z przygotowaniem powierzchni,
• signage i oznakowanie – tablice, emblematy, litery i dekoracyjne elementy mocowane bez widocznych śrub,
• transport, automotive i urządzenia przemysłowe – pod warunkiem doboru konkretnej taśmy do materiałów i wymagań OEM.

Co zyskujesz względem śrub, nitów i kleju ciekłego?

Ukryte połączenie

Taśma znajduje się pomiędzy elementami, dzięki czemu połączenie nie wymaga widocznego łba śruby, nitu ani punktu spawalniczego. Jest to szczególnie istotne w elementach dekoracyjnych, panelach i konstrukcjach, w których wygląd powierzchni ma znaczenie.

Rozkład obciążenia na powierzchni

Śruba lub nit wprowadzają siłę w określonym punkcie. Taśma przenosi obciążenie na większej powierzchni złącza, a lepkosprężysty rdzeń może ograniczać lokalne koncentracje naprężeń oraz kompensować różne wydłużenia cieplne materiałów.

Brak wiercenia i natychmiastowa siła montażowa

Po prawidłowym przygotowaniu powierzchni taśma jest aplikowana na jeden z elementów, liner zostaje usunięty, a części są łączone z odpowiednim dociskiem. W przeciwieństwie do klejów 2K nie ma reakcji chemicznej, na której pełne zakończenie trzeba czekać przed uzyskaniem wstępnej siły montażowej.

Nie oznacza to jednak, że pełne właściwości połączenia powstają natychmiast. Siła adhezji taśm samoprzylepnych rozwija się po aplikacji, dlatego kryteria dalszego obciążania trzeba ustalić dla konkretnego produktu i procesu.

Uszczelnienie i tłumienie

Ciągła warstwa taśmy może ograniczać wnikanie wilgoci i zabrudzeń do szczeliny oraz tłumić część drgań. Efekt uszczelnienia zależy jednak od ciągłości taśmy, geometrii złącza i przygotowania krawędzi, dlatego nie należy automatycznie traktować ACXplus jako zamiennika każdego uszczelnienia technicznego.

Jak dobrać ACXplus do konkretnego projektu?

Przed wyborem taśmy zbierz co najmniej:

• materiały i stan powierzchni – np. stal, aluminium, szkło, PMMA, ABS, PP/EPDM, PE, lakier proszkowy,
• geometrię złącza – szerokość, długość, szczelinę i dostępne miejsce na taśmę,
• rodzaj obciążenia – ścinanie, odrywanie, ciężar własny, drgania, udary i obciążenia dynamiczne,
• temperaturę i środowisko – UV, woda, środki czyszczące, chemikalia, zasolenie,
• różnicę rozszerzalności materiałów,
• wymagania normowe i OEM, jeśli połączenie jest częścią produktu certyfikowanego lub konstrukcji odpowiedzialnej.

Na tej podstawie dobiera się rodzinę, konkretną grubość i wariant taśmy, a następnie sposób przygotowania powierzchni i ewentualny Adhesion Promoter. Przy połączeniach odpowiedzialnych nie pomijaj testów na rzeczywistych elementach.

ACXplus jest już dostępne w Melkib

W starszej wersji tego wpisu ACXplus było przedstawiane jako rozwiązanie, które dopiero ma pojawić się w ofercie. Obecnie w Melkib dostępne są już m.in. warianty ACXplus 7063 High Adhesion, 7065 High Adhesion, 7072/7076 High Resistance oraz transparentna ACXplus 73210, a dostępność konkretnych szerokości można sprawdzić w aktualnej ofercie.

Jeżeli nie wiesz, którą serię wybrać, nie zaczynaj od szerokości rolki. Najpierw określ materiały, warunki pracy i obciążenie złącza, a dopiero potem dobieraj produkt.

Masz projekt, w którym chcesz zastąpić śruby, nity lub klej ciekły?

Prześlij informacje o materiałach, geometrii, obciążeniu i warunkach pracy. Pomożemy zawęzić wybór do właściwej rodziny tesa® ACXplus i określić, czy potrzebny będzie Adhesion Promoter oraz próba aplikacyjna.

Skonsultuj projekt z Melkib Zobacz produkty TESA

Zobacz wszystkie taśmy przemysłowe w Melkib

FAQ – najczęstsze pytania o tesa® ACXplus

Czy tesa® ACXplus może zastąpić nity lub śruby?

W odpowiednio zaprojektowanych zastosowaniach tak. Zarówno tesa, jak i producenci innych wysokowydajnych taśm akrylowych wskazują zastępowanie wybranych połączeń mechanicznych jako typowy obszar zastosowania. Warunkiem jest jednak prawidłowy dobór powierzchni klejenia, serii taśmy, przygotowania powierzchni i obciążeń.

Czym ACXplus różni się od cienkiej taśmy dwustronnej?

ACXplus wykorzystuje gruby akrylowy rdzeń o właściwościach lepkosprężystych. Dzięki temu może rozpraszać obciążenia, kompensować różne wydłużenia cieplne łączonych elementów i pracować w wymagających zastosowaniach montażowych. Zwykła cienka taśma dwustronna nie musi oferować takich właściwości.

Czy zawsze trzeba stosować tesa® Adhesion Promoter?

Nie zawsze, ale decyzja zależy od podłoża i zastosowania. Dla trudnych tworzyw, wybranych powłok oraz wymagających zastosowań zewnętrznych primer może być ważną częścią systemu. tesa wprost zaleca Adhesion Promoter jako przygotowanie powierzchni dla aplikacji zewnętrznych z rodziną 707x.

Jaka seria ACXplus jest najlepsza na zewnątrz?

Do trwałych i wymagających zastosowań zewnętrznych tesa kieruje przede wszystkim do rodziny 707x High Resistance. Ostateczny wybór zależy od podłoży, grubości taśmy, obciążeń, temperatury oraz środowiska.

Jaka seria ACXplus jest przeznaczona do trudnych tworzyw i lakieru proszkowego?

Rodzina 706x High Adhesion została zaprojektowana właśnie z myślą o materiałach trudnych do klejenia, takich jak wybrane tworzywa i powierzchnie malowane proszkowo. W serii MP znajduje się również czarna 7283 przeznaczona m.in. do podłoży o niskiej energii powierzchniowej, np. PE.

Czy ACXplus jest odpowiednikiem 3M VHB?

Obie rodziny należą do podobnej kategorii wysokowydajnych akrylowych taśm montażowych i mogą rozwiązywać zbliżone problemy konstrukcyjne. Nie należy jednak traktować ich jako automatycznych zamienników 1:1. Porównuje się konkretne warianty i testuje połączenie na rzeczywistych materiałach.

Jakie dane są potrzebne do doboru taśmy?

Minimum to dokładne materiały i ich powierzchnia, geometria złącza, obciążenia, temperatura, wilgoć i ekspozycja na UV lub chemię. Przy aplikacjach odpowiedzialnych potrzebne mogą być także wymagania normowe, dane o rozszerzalności materiałów i testy starzeniowe.

Źródła techniczne

1. tesa – technologia ACXplus i lepkosprężysty rdzeń akrylowy
2. tesa® ACXplus 7044 – aktualna karta produktu i seria 704x
3. tesa® ACXplus 7055 High Transparency – aktualna karta produktu
4. tesa® ACXplus 7063 High Adhesion – aktualna karta produktu
5. tesa® ACXplus 7074 High Resistance – aktualna karta produktu
6. tesa® flameXtinct 45063 – aktualna karta produktu
7. tesa – ACXplus Multi Purpose dla dystrybucji przemysłowej
8. tesa® ACXplus 7283 Multi Purpose – aktualna karta produktu
9. tesa® 60150 Adhesion Promoter Universal
10. tesa® 60151 Adhesion Promoter Glass
11. tesa® 60153 Adhesion Promoter Fast Cure
12. tesa – Rijksmuseum Schiphol, rzeczywiste wdrożenie ACXplus przy panelach szklanych
13. 3M – oficjalna strona technologii 3M™ VHB™