Szmata czy czyściwo? co bardziej się opłaca?

Szmata, włóknina czy papier – co właściwie porównujemy?

Pod określeniem „czyściwo” mogą kryć się materiały o bardzo różnych właściwościach. Dla osoby odpowiedzialnej za zakupy techniczne ważne jest więc nie tylko to, z czego produkt został wykonany, ale również jak zachowuje się podczas konkretnej operacji.

Dlaczego cena zakupu nie pokazuje całego kosztu czyściwa?

Jeżeli dział zakupów porównuje wyłącznie cenę za rolkę, karton albo kilogram, może wybrać produkt tańszy w magazynie, ale droższy podczas użytkowania.

Do TCO warto wliczyć co najmniej:

1. koszt samego czyściwa,
2. liczbę odcinków potrzebnych do jednego zadania,
3. zużycie środka czyszczącego lub rozpuszczalnika,
4. czas operatora,
5. częstotliwość wymiany materiału,
6. masę powstającego odpadu,
7. koszt zagospodarowania odpadu,
8. ryzyko poprawek jakościowych wynikających z pyłu, smug lub zanieczyszczenia detalu.

Jeżeli tańszą szmatą operator musi przetrzeć powierzchnię trzy razy, a odpowiednią włókniną tylko raz, cena materiału za kilogram przestaje być najważniejsza.

Szmaty cięte – kiedy nadal mają sens?

Szmaty cięte są najczęściej wytwarzane z tekstyliów lub pozostałości przemysłu odzieżowego. Ich dużą zaletą jest prosta forma, stosunkowo niska cena zakupu oraz możliwość wykorzystania do wielu mało wymagających prac.

Mogą mieć sens między innymi przy:

• zgrubnym czyszczeniu mocno zabrudzonych elementów,
• wycieraniu dużych ilości smaru,
• pracach, w których pylenie lub wygląd powierzchni nie są krytyczne,
• jednorazowym usuwaniu zabrudzenia przed kolejnym, dokładniejszym etapem czyszczenia.

Gdzie zaczynają się problemy?

W przypadku materiału pochodzącego z różnych tekstyliów trudniej jest utrzymać identyczne parametry w każdej dostawie.

Zmieniać mogą się między innymi:

• rozmiar kawałków,
• grubość,
• skład włókien,
• chłonność,
• ilość pozostawianych włókien,
• obecność nadruków, szwów i dodatkowych elementów.

Jeżeli materiał pochodzi z ciętej odzieży, trzeba dodatkowo kontrolować ryzyko pozostawienia guzików, zamków, nitów lub innych twardych elementów mogących uszkodzić czyszczoną powierzchnię.

Czyściwo włókninowe – gdzie daje największą przewagę?

Włóknina przemysłowa jest produkowana jako materiał o określonej strukturze i wymiarach. Dzięki temu łatwiej zdefiniować standard pracy: jeden odcinek na detal, określoną liczbę przetarć albo określoną procedurę czyszczenia.

W zależności od konkretnego produktu włóknina może oferować:

• wysoką wytrzymałość na mokro,
• dobrą absorpcję oleju i wody,
• odporność na szorowanie,
• pracę z wybranymi rozpuszczalnikami,
• niskie pylenie,
• elastyczność pozwalającą czyścić narożniki i małe elementy,
• powtarzalny rozmiar odcinka.

Przykładem jest aktualnie dostępne w Melkib Tork 520304. Produkt jest przeznaczony do pracy z olejem, tłuszczem i zabrudzeniami przemysłowymi, zachowuje wytrzymałość podczas pracy na mokro i według dokumentacji może być stosowany z większością rozpuszczalników.

Do bardziej mobilnych prac serwisowych można z kolei wykorzystać Tork 530172 w przenośnym systemie Handy Box.

Czyściwa przemysłowe do wymagających prac na produkcji i w utrzymaniu ruchu

Czyściwo papierowe – kiedy jest najlepszym wyborem?

Papier przemysłowy dobrze sprawdza się przede wszystkim wtedy, gdy głównym zadaniem jest szybkie wchłanianie płynu lub wykonywanie powtarzalnych, prostych czynności związanych z wycieraniem.

Może być dobrym rozwiązaniem przy:

• zbieraniu wody, chłodziwa i innych rozlanych cieczy,
• wycieraniu stołów i stanowisk roboczych,
• osuszaniu elementów,
• prostych pracach porządkowych,
• zadaniach, w których materiał jest regularnie wymieniany.

Nie należy jednak traktować każdego papieru przemysłowego jak cienkiego ręcznika jednorazowego. Wysokiej klasy papiery mogą być zaprojektowane do pracy z olejem i smarem oraz zachowywać znaczną wytrzymałość po zamoczeniu.

Przykładowo producent aktualnego czyściwa Tork 130060 opisuje je jako mocne i chłonne rozwiązanie do oleju, tłuszczu, smaru oraz brudu, zachowujące wytrzymałość po zmoczeniu.

Czyściwo papierowe do szybkiego zbierania płynów i prac ogólnych

Jak dobrać czyściwo do konkretnego zadania?

Jakie czyściwo stosować przed klejeniem i lakierowaniem?

Przy przygotowaniu powierzchni koszt samego czyściwa jest zwykle znacznie mniejszy niż koszt poprawki wadliwego klejenia lub lakierowania.

Materiał używany na ostatnim etapie czyszczenia powinien przede wszystkim:

• nie pozostawiać istotnej ilości luźnych włókien,
• nie przenosić oleju ani innych zanieczyszczeń,
• być zgodny ze stosowanym środkiem czyszczącym,
• umożliwiać powtarzalną technikę wycierania,
• nie uszkadzać przygotowywanej powierzchni.

Dlatego przypadkowa szmata pochodząca z odzieży nie jest najlepszym standardem do końcowego przygotowania detalu konstrukcyjnego przed klejeniem.

Czy każde czyściwo nadaje się do rozpuszczalnika?

Nie. Kontakt z IPA, zmywaczem przemysłowym, preparatem na bazie węglowodorów lub inną chemią może wpływać na wytrzymałość i strukturę materiału.

Przy regularnym czyszczeniu z użyciem chemii trzeba sprawdzić dokumentację konkretnego czyściwa. W przeciwnym razie może wystąpić:

• rozpad materiału,
• zwiększone pylenie,
• pozostawianie fragmentów na powierzchni,
• zbyt szybkie wysychanie środka czyszczącego,
• niepotrzebnie wysokie zużycie chemii.

Właśnie tutaj wytrzymała włóknina może dawać przewagę ekonomiczną: jeżeli jeden odcinek pozwala wykonać więcej pracy bez rozpadu i bez ciągłego dokładania środka czyszczącego, niższe może być zarówno zużycie czyściwa, jak i chemii.

Czy cięższa szmata oznacza wyższy koszt odpadu?

Może. W zakładzie należy patrzeć nie tylko na liczbę zużytych sztuk, ale także na masę materiału po użyciu oraz rodzaj zanieczyszczenia.

Czyściwo może zatrzymać:

• olej,
• smar,
• farbę,
• rozpuszczalnik,
• klej,
• substancje procesowe.

Sposób klasyfikacji i zagospodarowania odpadu zależy od tego, czym materiał został zanieczyszczony. Szmaty i czyściwa zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi mogą być klasyfikowane inaczej niż analogiczne materiały niezawierające takich zanieczyszczeń.

Jeżeli odbiór odpadu jest rozliczany według masy, bardziej wydajne i lżejsze czyściwo może dodatkowo obniżać koszt całego procesu.

Jak policzyć TCO czyściwa we własnym zakładzie?

Najbardziej praktyczny jest krótki test na realnym stanowisku. Nie trzeba od razu zmieniać standardu w całej fabryce.

1. Wybierz jedno powtarzalne zadanie

Na przykład czyszczenie uchwytu obrabiarki, usuwanie smaru z elementu lub przygotowanie konkretnego detalu przed klejeniem.

2. Ustal obecny punkt odniesienia

Zmierz przez kilka zmian:

• liczbę zużywanych szmat lub odcinków,
• czas operatora,
• ilość chemii,
• masę odpadu,
• liczbę poprawek lub ponownego czyszczenia.

3. Powtórz ten sam proces z alternatywnym czyściwem

Nie zmieniaj równocześnie środka chemicznego, sposobu dozowania i instrukcji pracy. W przeciwnym razie trudno ustalić, co faktycznie wpłynęło na wynik.

4. Policz koszt jednego zadania

Praktyczny model można zapisać jako:

TCO zadania = koszt czyściwa + koszt chemii + koszt czasu pracy + koszt odpadu + koszt poprawek jakościowych.

5. Dopiero potem porównaj cenę zakupu

Jeżeli droższy odcinek zmniejsza zużycie materiału, skraca czyszczenie i ogranicza poprawki, może być tańszym rozwiązaniem dla zakładu.

Przykładowe aktualne czyściwa przemysłowe w Melkib

Poza rozwiązaniami znajdującymi się już wcześniej w tym artykule aktualna oferta obejmuje również produkty dobrane do różnych poziomów zabrudzenia.

Melkib Economic – do oleju, smaru i codziennych prac technicznych

Melkib Economic to włókninowe czyściwo przemysłowe w rolce. Aktualna karta produktu podaje 449 odcinków o wymiarach 32 × 39 cm. Materiał jest przeznaczony między innymi do oleju, smaru, narzędzi, linii produkcyjnych i prac z użyciem rozpuszczalników.

Tork 520304 – duża rolka do pracy przemysłowej

Tork 520304 to włóknina w systemie W1. Rolka zawiera 950 odcinków. Produkt jest przeznaczony do oleju, tłuszczu i brudu oraz do precyzyjnych prac, w których ważna jest elastyczność materiału.

Tork 530172 – mobilne czyściwo do trudnych zabrudzeń

Tork 530172 jest dostarczany w przenośnym Handy Boxie. To praktyczne rozwiązanie dla serwisu i utrzymania ruchu, gdy materiał trzeba zabierać bezpośrednio do maszyny lub miejsca awarii.

Tork 605472 – papier do podstawowych i ogólnych prac

Tork 605472 to dwuwarstwowe czyściwo papierowe w systemie W1, przeznaczone między innymi do ścierania płynów i prostych prac profesjonalnych.

Pełną ofertę znajdziesz w kategorii czyściwa przemysłowe.

Papier, włóknina czy szmata – test Melkib

Jeżeli chcesz zobaczyć praktyczne porównanie materiałów, obejrzyj nasz test:

Jakie czyściwo najbardziej się opłaca? Papier vs włóknina vs szmaty bawełniane

Najczęstsze błędy przy wyborze czyściwa w firmie

1. Porównywanie wyłącznie ceny za kilogram lub rolkę. Nie pokazuje to kosztu wykonania rzeczywistego zadania.
2. Jedno czyściwo do całego zakładu. Zbieranie chłodziwa i końcowe odtłuszczanie przed klejeniem mają inne wymagania.
3. Założenie, że każda włóknina jest bezpyłowa. Stopień pylenia trzeba sprawdzić dla konkretnego produktu.
4. Założenie, że każdy papier rozpada się na mokro. Przemysłowe papiery różnią się znacząco wytrzymałością.
5. Brak kontroli dozowania. Operator pobierający dowolną ilość materiału może szybko zniwelować różnicę cenową pomiędzy produktami.
6. Brak uwzględnienia chemii. Czyściwo musi być kompatybilne z używanym środkiem czyszczącym.
7. Pomijanie odpadu. Masa zużytego materiału może mieć realny wpływ na koszt procesu.
8. Brak testu na stanowisku. Dane katalogowe nie zastąpią porównania rzeczywistego zużycia w konkretnym procesie.

FAQ – szmaty i czyściwa przemysłowe

Co jest tańsze – szmaty czy czyściwo przemysłowe?

Szmaty mogą mieć niższą cenę zakupu, ale nie musi to oznaczać niższego kosztu użytkowania. Warto policzyć liczbę zużytych sztuk, czas czyszczenia, ilość chemii, masę odpadu i koszt ewentualnych poprawek.

Czy włóknina jest zawsze lepsza od szmaty?

Nie. Do zgrubnego czyszczenia niekrytycznych elementów szmata może być wystarczająca. Włóknina daje przewagę przede wszystkim tam, gdzie ważna jest powtarzalność, kontrola zużycia, odporność na mokro lub określony poziom czystości.

Co najlepiej chłonie olej i smar?

Zarówno odpowiednio dobrane papiery przemysłowe, jak i włókniny mogą skutecznie zbierać olej oraz smar. Przy ciężkich zabrudzeniach znaczenie ma również wytrzymałość materiału na mokro i szorowanie.

Jakie czyściwo stosować przed klejeniem?

Do końcowego przygotowania powierzchni warto używać materiału o kontrolowanych parametrach, który nie pozostawia istotnych ilości włókien i jest zgodny z używanym preparatem odtłuszczającym. Przypadkowe tekstylia z odzieży zwiększają liczbę niekontrolowanych zmiennych procesu.

Czy czyściwo włókninowe można stosować z IPA?

To zależy od konkretnego produktu. Wiele włóknin przemysłowych jest przeznaczonych do pracy z rozpuszczalnikami, ale kompatybilność należy sprawdzić w dokumentacji wybranego czyściwa.

Czy czyściwo papierowe nadaje się do oleju?

Tak, jeśli zostało do tego zaprojektowane. Przykładowe przemysłowe papiery Tork są przeznaczone do oleju, smaru i brudu oraz zachowują wytrzymałość po zmoczeniu.

Co najbardziej wpływa na koszt czyściwa?

Najczęściej liczba zużywanych odcinków, czas operatora, wykorzystanie środków chemicznych oraz koszt zagospodarowania odpadu. Sama cena rolki może stanowić tylko część całkowitego kosztu.

Jak ograniczyć zużycie czyściwa na produkcji?

Pomagają standaryzacja materiału, dozowniki, określenie liczby odcinków na operację, właściwy dobór chłonności oraz szkolenie operatorów. Warto również osobno dobrać czyściwa do różnych klas zadań zamiast używać jednego produktu do wszystkiego.

Czy zużyte szmaty i czyściwa są odpadem niebezpiecznym?

Nie zawsze. Kluczowe jest to, jakimi substancjami zostały zanieczyszczone. Materiały do wycierania zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi mogą wymagać klasyfikacji jako odpad niebezpieczny, natomiast inne zużyte czyściwa mogą być klasyfikowane inaczej.

Podsumowanie – co najbardziej się opłaca?

Nie da się odpowiedzieć jednym zdaniem, że szmata, papier albo włóknina zawsze są najtańsze. Najtańsze jest rozwiązanie, które pozwala wykonać konkretne zadanie poprawnie przy najniższym całkowitym koszcie procesu.

Do prostych i zgrubnych prac nadal może wystarczyć szmata. Papier przemysłowy świetnie sprawdza się przy absorpcji cieczy i wielu codziennych zadaniach. Włóknina daje dużą przewagę przy olejach, smarach, pracy na mokro, czyszczeniu z użyciem chemii oraz w procesach wymagających powtarzalności.

W zakładzie warto więc przestać pytać „ile kosztuje rolka?” i zacząć pytać: ile kosztuje oczyszczenie jednego detalu, jednej maszyny albo jednego stanowiska?